station-eleven2.jpg

 

 

 

Τίτλος: Σταθμός Έντεκα
Συγγραφέας:  Έμιλι Στ. Τζον Μαντέλ
Μετάφραση: Βάσια Τζανακάρη
Εκδόσεις: Ίκαρος

 

 


Μια χιονισμένη νύχτα, ο Άρθουρ Λιάντερ, διάσημος ηθοποιός του Χόλιγουντ, παθαίνει καρδιακή προσβολή πάνω στη σκηνή κατά τη διάρκεια μιας παράστασης του Βασιλιά Ληρ. Ο Τζίβαν Σόντρι, ένας νεαρός παπαράτσι που σπουδάζει νοσηλευτική, βρίσκεται στο κοινό και σπεύδει να βοηθήσει, υπό το βλέμμα μια οχτάχρονης ηθοποιού, της Κίρστεν Ρεϊμόντ. Όμως, παρά τις προσπάθειές του, ο Άρθουρ καταλήγει νεκρός. Καθώς ο Τζίβαν γυρίζει σπίτι, διασχίζοντας το χιονισμένο Τορόντο, πληροφορείται ότι έχει ξεσπάσει μια θανατηφόρα γρίπη που εξαπλώνεται ραγδαία. Αποφασίζει να οχυρωθεί στο διαμέρισμα του αδελφού του, σε έναν ουρανοξύστη, απ’ όπου παρατηρεί τον κόσμο, όπως τον ήξερε, να καταρρέει.

 


Είκοσι χρόνια αργότερα, η Κίρστεν είναι ηθοποιός στην Περιπλανώμενη Συμφωνία, μια ομάδα ηθοποιών και μουσικών που ταξιδεύει στους οικισμούς του αλλαγμένου πια κόσμου, ανεβάζοντας Σαίξπηρ και παίζοντας μουσική. Η ζωή τους είναι ένας καθημερινός αγώνας επιβίωσης, καθώς οι αναμνήσεις τους μπλέκονται επώδυνα με τη νέα τους πραγματικότητα, ενώ το κακό μπορεί να καραδοκεί παντού.

 

Η ιστορία ακολουθεί από τη μία έναν περιοδεύοντα θίασο αλλά από την άλλη βλέπουμε και την ιστορία του Άρθουρ Λιάντερ, τη ζωή που είχε πριν ξεσπάσει η επιδημία της γρίπης και το τι έγινε μετά από αυτό. Και δεν υπάρχει μία συγκεκριμένη πλοκή σε αυτή την ιστορία. Ο «Σταθμός Έντεκα» ελίσσεται, φιλοσοφεί και ακολουθεί τυχαία θέματα μέσα σε διάφορα εννοιολογικά μονοπάτια ώστε να διαπιστώσει το πού αυτά οδηγούν. Υπό αυτή την έννοια θυμίζει πολύ τους κόσμους και το στιλ του Νιλ Γκέιμαν.

 

Υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός χαρακτήρων στον «Σταθμό Έντεκα» και η Μαντέλ έχει βρει έναν μη παραδοσιακό τρόπο να μας τους συστήνει. Δεν υπάρχει τίποτα το ιδιαίτερα ξεχωριστό όσον αφορά τους χαρακτήρες, θα μπορούσαν είναι εσείς ή οποιοσδήποτε άλλος που γνωρίζετε. Δεν τους οδηγεί κάποιος απώτερος, υψηλός σκοπός. Δεν θέλουν να σώσουν τον πλανήτη, να γίνουν ήρωες. Απλά θέλουν να ζήσουν μια ικανοποιητική ζωή παρά το γεγονός ότι έχουν χάσει τα πάντα. Ζουν, αγαπούν, έχουν χόμπι, στηρίζουν ο ένας τον άλλο, πεθαίνουν. Αυτοί οι χαρακτήρες είναι συνηθισμένοι άνθρωποι που απογυμνώθηκαν από τον τυπικό ορισμό της ανθρωπότητας και αποφασίζουν τι είδους άνθρωποι θέλουν να είναι στον νέο αυτό κόσμο.

 

Αυτό που κάνει το «Σταθμός Έντεκα» να ξεχωρίζει από τα άλλο βιβλία είναι δυστοπίας, είναι το ότι τόσο τονικά όσο και στιλιστικά ξεφεύγει από την γενική σύμβαση. Το μυθιστόρημα είναι λιγότερο μια ιστορία τρόμου και περισσότερο ένας πένθιμος οδυρμός· η ταχύτητά του είναι αργή και το ύφος του συγκρατημένο. Το βιβλίο είναι τρομακτικό, θυμίζοντάς μας πόσο εύθραυστα είναι τα επιτεύγματα του κάθε πολιτισμού. Αλλά είναι επίσης και εκπληκτικά όμορφο.

 

Πρόκειται για μια ιστορία που παίρνει μια ατάκα από το Star Trek: Voyager, η επιβίωση δεν αρκεί και την αφήνει να μετατραπεί σε κάτι ιδιαίτερο, που διαφαίνεται σε όλο το βιβλίο. Για τους χαρακτήρες του «Σταθμός Έντεκα», το τι είναι επαρκές, το τι συνεχίζει να κάνει τη ζωή βιωτή, είναι η ομορφιά, είτε μιλάμε για την ομορφιά της τέχνης είτε για την ομορφιά μιας ανάμνησης.

 

Το «Σταθμός Έντεκα» είναι μια ιστορία που αντίθετα με τα περισσότερο μετα-αποκαλυπτικά έργα, δεν σε κάνει να φοβάσαι το τέλος του κόσμου αλλά να εκτιμάς την χάρη της καθημερινής ύπαρξης.

 

 

Α.Π.